Συνολικά 4.500 ιταλικά πρατήρια στη SOCAR, περισσότερο αέριο μέσω ΤΑΡ

Ιδιαίτερα σημαντική από ενεργειακής και γεωπολιτικής απόψεως είναι η πρώτη επίσκεψη επικεφαλής ιταλικής κυβέρνησης στο Αζερμπαϊτζάν τα τελευταία 13 χρόνια, με την πρωθυπουργό Τζιόρτζια Μελόνι να δηλώνει τη Δευτέρα ότι οι δύο χώρες πρέπει να διατηρήσουν στενές και αξιόπιστες σχέσεις συνεργασίας, καθώς η αστάθεια εξαπλώνεται σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

«Όσο αυξάνεται η αστάθεια γύρω μας, τόσο πιο σημαντικό είναι να ενισχύσουμε τις βεβαιότητες που έχουμε — και η σχέση μεταξύ Ιταλίας και Αζερμπαϊτζάν είναι σίγουρα μία από αυτές τις βεβαιότητες», δήλωσε η Μελόνι σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον πρόεδρο Ιλχάμ Αλίεφ στο Μπακού.

Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μια περίοδο που το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει ωθήσει τη Ρώμη να εξασφαλίσει εναλλακτικές πηγές ενέργειας και να εμβαθύνει τις σχέσεις της με αξιόπιστους εταίρους εκτός της Μέσης Ανατολής. Η Ιταλία είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ενέργειας από το Αζερμπαϊτζάν στην ΕΕ.

Baku, dichiarazioni congiunte alla stampa con il Presidente della Repubblica dell’Azerbaigian, Ilham Aliyev. pic.twitter.com/UPVpSPsyiU

Στο επίκεντρο των επαφών Μελόνι – Αλίεφ η ενέργεια
Οι δύο ηγέτες αφιέρωσαν μεγάλο μέρος της συνάντησής τους στο θέμα της ενέργειας. Ο Αλίεφ ανέφερε ότι το Αζερμπαϊτζάν εξήγαγε 25 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου πέρυσι, εκ των οποίων τα 9,5 δισεκατομμύρια προορίζονταν για την Ιταλία, και ότι οι δύο πλευρές συζήτησαν την αύξηση αυτού του όγκου.

«Για εμάς, η ιταλική αγορά είναι πρωταρχικής σημασίας τόσο για το πετρέλαιο όσο και για το φυσικό αέριο», δήλωσε ο Αλίεφ.

Η επέκταση της παραγωγικής ικανότητας θα απαιτούσε τη διεύρυνση του Διαδριατικού Αγωγού (TAP), του τελικού τμήματος του Νότιου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου που μεταφέρει το αζερικό φυσικό αέριο μέσω της Τουρκίας, της Ελλάδας και της Αλβανίας προς τη νότια Ιταλία.

Ο Αλίεφ ανέφερε ότι οι εργασίες για την επέκταση του TAP, ο οποίος αποτελεί «αναπόσπαστο μέρος» του δικτύου, έχουν ήδη ξεκινήσει, αλλά πρέπει να συνεχιστούν.

Η Μελόνι δήλωσε ότι οι προμήθειες φυσικού αερίου και πετρελαίου από το Αζερμπαϊτζάν υπήρξαν «καθοριστικές για την ενεργειακή ασφάλεια» της Ιταλίας από τη στιγμή που η Ρωσία ξεκίνησε την πλήρη εισβολή της στην Ουκρανία το 2022. Είπε ότι επιθυμεί το Αζερμπαϊτζάν να ενισχύσει τον ρόλο του ως κόμβου μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, με την Ιταλία να λειτουργεί ως «η προνομιακή πύλη προς την ευρωπαϊκή αγορά».

«Πολλές ιταλικές εταιρείες ενδιαφέρονται ιδιαίτερα να συμμετάσχουν σε αναπτυξιακά σχέδια και σε προσπάθειες εκσυγχρονισμού 360 μοιρών, όχι μόνο σε διμερές επίπεδο αλλά και σε τρίτες χώρες», δήλωσε η Μελόνι.

Ο TAP έχει παραδώσει 47,5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου στην Ιταλία από την έναρξη της εμπορικής λειτουργίας του, καλύπτοντας περίπου το 16% της συνολικής ζήτησης φυσικού αερίου της Ιταλίας το 2025 και περίπου το ένα τέταρτο των εισαγωγών της μέσω αγωγών, εξαιρουμένου του υγροποιημένου φυσικού αερίου, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο του TAP, Λούκα Σκιεπάτι.

Μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Μπακού  η Ιταλία
Οι ετήσιες παραδόσεις παρέμειναν σταθερές τα τελευταία χρόνια: 9,69 δισ. κυβικά μέτρα το 2022, 9,37 δισ. κυβικά μέτρα το 2023, 9,76 δισ. κυβικά μέτρα το 2024 και 9,46 δισ. κυβικά μέτρα το 2025. Ο αγωγός έχει διατηρήσει 100% διαθεσιμότητα συστήματος από την έναρξη της λειτουργίας του. Οι πρόσφατες αναβαθμίσεις σε έναν σταθμό συμπίεσης στην Ελλάδα πρόσθεσαν 1,2 δισ. κυβικά μέτρα ετήσιας χωρητικότητας.

Το διμερές εμπόριο ανήλθε πέρυσι στα 10,2 δισ. ευρώ, καθιστώντας την Ιταλία τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο του Αζερμπαϊτζάν. Μέχρι σήμερα, το Αζερμπαϊτζάν έχει επενδύσει 2,5 δισ. ευρώ στην Ιταλία.

Περίπου 30 ιταλικές εταιρείες δραστηριοποιούνται στο Αζερμπαϊτζάν, ενώ 23 ιταλικά έργα βρίσκονται σε εξέλιξη στο Καραμπάχ. Και οι δύο πλευρές επιβεβαίωσαν τα σχέδια για τη διοργάνωση ενός Επιχειρηματικού Φόρουμ στο Μπακού το δεύτερο εξάμηνο του 2026, με στόχο την περαιτέρω ανάπτυξη των ιταλικών επενδύσεων.

Η Μελόνι δήλωσε ότι η Ιταλία υποστηρίζει τη διαδικασία εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν και χαρακτήρισε το 2026 «ένα ενδεχομένως κρίσιμο έτος» για την αξιοποίηση του δυναμικού της περιοχής.

Η επίσκεψη της Ιταλίδας πρωθυπουργού έρχεται μετά το ταξίδι του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα στο Μπακού, κατά τη διάρκεια του οποίου ο ανώτατος αξιωματούχος της ΕΕ δήλωσε ότι ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας με την ΕΕ-27 «στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα για το κοινό μας όραμα για το μέλλον», υπογραμμίζοντας ότι η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της συνεργασίας της ΕΕ με το Αζερμπαϊτζάν.

Η σημασία του Νοτίου Καυκάσου για τη Μελόνι
Για τη Ρώμη, ο Νότος Καύκασος έχει καταστεί βασικός άξονας της πολιτικής ενεργειακής ασφάλειας. Το Αζερμπαϊτζάν προμηθεύει φυσικό αέριο στην Ιταλία μέσω του Νότιου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου, ο οποίος περιλαμβάνει τον Αγωγό του Νότιου Καυκάσου, τον Διανατολικό Αγωγό (TANAP) που διέρχεται από την Τουρκία, και τον Διααδριατικό Αγωγό (TAP), ο οποίος φτάνει στην Απουλία μέσω της Ελλάδας, της Αλβανίας και της Αδριατικής.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι προμήθειες του Αζερμπαϊτζάν προς την ΕΕ μέσω του Νότιου Διαδρόμου αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 40% μεταξύ 2021 και 2024, ενώ το 2025, η SOCAR — η κρατική εταιρεία υδρογονανθράκων του Αζερμπαϊτζάν — προμήθευσε φυσικό αέριο σε 14 χώρες, συμπεριλαμβανομένων οκτώ κρατών μελών της ΕΕ, όπως η Ιταλία, η Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Ουγγαρία, η Κροατία, η Σλοβενία και η Σλοβακία.

Η κεντρική θέση της σχέσης με την Ιταλία είναι ακόμη πιο εμφανής εάν συνυπολογιστεί ότι το Υπουργείο Ενέργειας του Αζερμπαϊτζάν έχει κατατάξει την Ιταλία ως τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο του Αζερμπαϊτζάν, αντιπροσωπεύοντας το 25% του εξωτερικού εμπορίου της χώρας και το 46,7% των εξαγωγών της. Το 2025, σύμφωνα με το Μπακού, η Ιταλία παρέλαβε 10,34 εκατομμύρια τόνους πετρελαίου και 9,5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου μέσω της SOCAR. Από την έναρξη της λειτουργίας του, ο αγωγός TAP έχει προμηθεύσει συνολικά 54,3 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα στην Ευρώπη και 45,4 δισεκατομμύρια στην Ιταλία.

4.500 ιταλικά πρατήρια στη SOCAR
Εν τω μεταξύ, το Αζερμπαϊτζάν στοχεύει στην ενίσχυση της βιομηχανικής του παρουσίας στην Ιταλία, ενώ η Ρώμη βλέπει το Μπακού ως εταίρο στους τομείς της ενέργειας, του εμπορίου και των υποδομών. Η εξαγορά της Italiana Petroli από τη SOCAR, που ανακοινώθηκε το 2025, έχει δώσει μια νέα διάσταση σε αυτή τη σχέση: η εταιρεία του Αζερμπαϊτζάν έχει υπογράψει συμφωνία για την εξαγορά ενός από τα κύρια δίκτυα διανομής καυσίμων της Ιταλίας, με πάνω από 4.500 πρατήρια καυσίμων και δύο διυλιστήρια συνολικής δυναμικότητας περίπου 10 εκατομμυρίων τόνων ετησίως. Για τη Μελόνι, η αποστολή εξυπηρετεί επομένως έναν διπλό σκοπό.

Πηγή: ot.gr

Διαβάστε επίσης: Βρετανικά ομόλογα: Το sell off οδηγεί το 30ετές στο υψηλότερο επίπεδο από το 1998