Αν και το Πεκίνο είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, η στρατηγική σημασία της χώρας για την Κίνα είναι πολύ πιο περιορισμένη από ό,τι πολλοί υποθέτουν

Σε σύντομο χρονικό διάστημα, ο Ντόναλντ Τραμπ εξουδετέρωσε δύο από τους στενότερους συμμάχους του Πεκίνου: τον Νικολάς Μαδούρο και τον Αλί Χαμενεΐ.

Η Κίνα αντέδρασε με οργή, καταδικάζοντας τη σύλληψη ή τη δολοφονία ενός κυρίαρχου ηγέτη και την προφανή προσπάθεια των ΗΠΑ για αλλαγή καθεστώτος, ενώ παράλληλα προσέγγισε το Ιράν για να εκφράσει τη φιλία της. Ωστόσο, το Πεκίνο δεν έκανε τίποτα περισσότερο.

Για τον Σι Τζινπίνγκ, ισχύει ένας σκληρός πραγματισμός. Το Ιράν δε βρίσκεται στις κορυφαίες προτεραιότητές του, συμπεριλαμβανομένης της σταθερότητας των σχέσεων της Κίνας με τις ΗΠΑ, ιδίως καθώς προσβλέπει στην επικείμενη σύνοδο κορυφής με τον Τραμπ στο Πεκίνο αργότερα αυτό το μήνα. Η Κίνα μπορεί επίσης να δέχεται την αλλαγή της προσοχής της Ουάσιγκτον και την εκτροπή στρατιωτικών πόρων από τον Ινδο-Ειρηνικό, σύμφωνα με ειδικούς.

Αν και το Πεκίνο είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, η στρατηγική σημασία της χώρας για την Κίνα είναι πολύ πιο περιορισμένη από ό,τι πολλοί υποθέτουν. Η στρατιωτική συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών παραμένει περιορισμένη, ενώ οι εμπορικές και επενδυτικές ροές επισκιάζονται από αυτές με αρκετές χώρες του Κόλπου, καθώς το Πεκίνο επιδιώκει να διατηρήσει ισορροπημένες σχέσεις σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Τα τελευταία χρόνια, η Κίνα έχει αναβαθμίσει τη διεθνή θέση του Ιράν, εντάσσοντάς το σε ομάδες που υποστηρίζονται από το Πεκίνο, όπως οι BRICS και η Οργάνωση Συνεργασίας της Σαγκάης, διευρύνοντας τον διπλωματικό χώρο της Τεχεράνης σε μια εποχή απομόνωσης από τη Δύση.

Κινεζικές εταιρείες έχουν επίσης προμηθεύσει χημικά που χρησιμοποιούνται στο πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν και έχουν βοηθήσει στην κατασκευή της εγχώριας υποδομής παρακολούθησης, σύμφωνα με το CNN. Το Πεκίνο υποστηρίζει ότι το εμπόριό του με το Ιράν συμμορφώνεται με το διεθνές δίκαιο.

Ωστόσο, η Κίνα έχει αποφύγει συστηματικά την άμεση εμπλοκή στις συγκρούσεις των εταίρων της, δείχνοντας ελάχιστη διάθεση να εμπλακεί σε θέματα ασφάλειας στη Μέση Ανατολή πέραν της προστασίας των δικών της περιουσιακών στοιχείων.

Τα γεγονότα στο Ιράν προσφέρουν επίσης στην Κίνα αρκετές δομικές ευκαιρίες, δήλωσε ο Ζου Ζαογί, διευθυντής του Ινστιτούτου Μέσης Ανατολής στο HSBC Business School του Πανεπιστημίου του Πεκίνου.

«Η βαθιά εμπλοκή των ΗΠΑ σε στρατιωτικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή αναπόφευκτα αποσπά τους στρατηγικούς πόρους και την προσοχή τους, περιορίζοντας αντικειμενικά την ικανότητά τους να ασκούν πίεση στην Κίνα στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού», ανέφερε.

Μια παρατεταμένη εκστρατεία κατά του Ιράν θα μπορούσε επίσης να εξαντλήσει τα αποθέματα οπλισμού της Αμερικής. Το Πεκίνο έχει απαγορεύσει την εξαγωγή σπάνιων γαιών για στρατιωτική χρήση, γεγονός που θα μπορούσε να δυσχεράνει την αναπλήρωση των πόρων της Ουάσιγκτον. Οι σπάνιες γαίες είναι ζωτικής σημασίας για ένα ευρύ φάσμα όπλων, από πυραύλους έως μαχητικά αεροσκάφη.

Παρά ταύτα, οι βραχυπρόθεσμες διαταραχές στην Κίνα, ειδικά στον τομέα της ενέργειας, παραμένουν αναπόφευκτες. Σχεδόν όλες οι εξαγωγές αργού πετρελαίου του Ιράν κατέληγαν στην Κίνα και αντιπροσώπευαν περίπου το 13% της συνολικής εισαγωγής αργού πετρελαίου της Κίνας, σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης δεδομένων Kpler.

Παρά τις σημαντικές εισαγωγές ιρανικού πετρελαίου, οι αναλυτές πιστεύουν ότι ο βραχυπρόθεσμος αντίκτυπος θα είναι διαχειρίσιμος, καθώς η Κίνα έχει διαφοροποιήσει την προμήθεια πετρελαίου της τα τελευταία έτη.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για το Πεκίνο φαίνεται να είναι η εκτεταμένη σύγκρουση στην περιοχή και οι σημαντικές διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ, μια κρίσιμη ναυτιλιακή διαδρομή για το αργό πετρέλαιο από χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ.

Το αργό πετρέλαιο από την περιοχή αντιπροσωπεύει περίπου το ένα τρίτο της συνολικής ζήτησης της Κίνας και περισσότερο από το 50% των θαλάσσιων εισαγωγών της, μεγάλο μέρος των οποίων μεταφέρθηκε μέσω των Στενών, σύμφωνα με την Kpler.

Τα αποθέματα που έχουν συσσωρευτεί εδώ και χρόνια θα μπορούσαν να προστατεύσουν την Κίνα από άμεσες διαταραχές στον εφοδιασμό. Η Κίνα διαθέτει σήμερα περίπου 1,2 δισεκατομμύρια βαρέλια αποθεμάτων αργού πετρελαίου στην ξηρά, που αντιστοιχούν σε περίπου 115 ημέρες εισαγωγών αργού πετρελαίου δια θαλάσσης, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler.

Η Κίνα, συνάμα, είναι πιθανό να χρησιμοποιήσει την αμερικανική στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν για να ενισχύσει το μήνυμά της, ιδίως προς τις χώρες του παγκόσμιου Νότου, ότι η Ουάσιγκτον ενεργεί ως ηγεμονική δύναμη, ενώ το Πεκίνο παρουσιάζεται ως υπέρμαχος της ειρήνης.

Ορισμένοι Κινέζοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η μη παροχή εγγυήσεων ασφάλειας στους εταίρους αποτελεί μια υπολογισμένη προσέγγιση από το Πεκίνο που το διαφοροποιεί από την Ουάσινγκτον: «Αυτό δίνει στην Κίνα μεγαλύτερη ευελιξία, μειώνει τον κίνδυνο υπερβολικής στρατηγικής επέκτασης και αποφεύγει το κόστος που συνεπάγεται η εγγύηση της ασφάλειας των συμμάχων», δήλωσε ο Ζισέν Γουάνγκ, αναπληρωτής γενικός γραμματέας ενός μη κυβερνητικού think tank στο Πεκίνο.

«Ωστόσο, περιορίζει επίσης την ικανότητα του Πεκίνου να διαμορφώσει την αντίδραση της Κίνας όταν μια κρίση μετατραπεί σε βίαιη», προσέθεσε, προειδοποιώντας ότι η αδράνεια της χώρας θα μπορούσε να ενθαρρύνει περαιτέρω τις επικίνδυνες κινήσεις του Τραμπ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μεικτή εικόνα στην Ασία, αβεβαιότητα για παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια και εμπόριο