Η φόρμουλα των δασμών τιμωρεί δυσανάλογα χώρες με εξάρτηση από τις ΗΠΑ, ανεξάρτητα από πρακτικές αγοράς

Οι νέοι αμοιβαίοι δασμοί του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ πρόκειται να πλήξουν σκληρότερα ορισμένα από τα φτωχότερα έθνη του κόσμου, θέτοντας σε κίνδυνο τις εξαγωγικές τους βιομηχανίες και μειώνοντας ένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά πλεονεκτήματα των ΗΠΑ έναντι της ανταγωνίστριας Κίνας.

Η Καμπότζη χτυπήθηκε με τον υψηλότερο δασμολογικό συντελεστή της Ασίας, 49%, στις εισφορές του Τραμπ που ανακοινώθηκαν την Τετάρτη. Ο γίγαντας της παραγωγής ενδυμάτων Μπαγκλαντές χτυπήθηκε με συντελεστή 37%, το Λάος έλαβε 48% και το νότιο αφρικανικό κράτος του Λεσότο έλαβε δασμό 50%. Στη Μιανμάρ, όπου ο καταστροφικός σεισμός την περασμένη εβδομάδα άφησε πίσω του περισσότερους από 3.000 νεκρούς, οι ΗΠΑ επέβαλαν δασμό 45%.

«Ω, κοιτάξτε την Καμπότζη, 97%», είπε ο Τραμπ στον Λευκό Οίκο, προκαλώντας γέλια καθώς έδειχνε την εισφορά στην οποία υπόκεινται οι ΗΠΑ από το έθνος της Νοτιοανατολικής Ασίας. «Έκαναν μια περιουσία με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής». Ο μέσος κάτοικος της Καμπότζης κερδίζει περίπου 6,65 δολάρια την ημέρα, σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, λιγότερο από το ένα πέμπτο του παγκόσμιου μέσου όρου.

Η εμπορική δράση μπορεί να προκαλέσει περαιτέρω οικονομική ζημία στις φτωχότερες χώρες του κόσμου, σε μια εποχή που οι ΗΠΑ έχουν αποσύρει τη βοήθεια προς αρκετές από αυτές. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει καταργήσει χιλιάδες βασικές συμβάσεις βοήθειας που επί δεκαετίες έδιναν στις ΗΠΑ παρουσία σε όλο τον κόσμο. Ο αντίκτυπος της αποψιλωμένης προσπάθειας βοήθειας είναι ήδη αισθητός στη Μιανμάρ, ενώ η Κίνα θεωρείται ότι καλύπτει γρήγορα το κενό σε μέρη όπως η Καμπότζη.

«Είναι μια τέτοια καταστροφή», δήλωσε η Ντέπορα Ελμς, επικεφαλής της εμπορικής πολιτικής στο Ίδρυμα Hinrich. «Δασμοί σχεδόν 50% σε μια νύχτα θα είναι αδύνατο να διαχειριστούν».

Πολλά από αυτά τα έθνη είχαν αφορολόγητη πρόσβαση στις ΗΠΑ ως λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, είπε η ίδια, προσθέτοντας ότι μπορεί να στραφούν σε αγορές της Ευρώπης, της Ιαπωνίας και της Αυστραλίας αντί της αδύναμης ζήτησης σε μέρη όπως η Κίνα.

Οι ΗΠΑ υπολόγισαν τα ποσοστά με βάση έναν τύπο που διαιρεί το εμπορικό πλεόνασμα μιας χώρας με την Αμερική με το σύνολο των εξαγωγών της, με βάση τα στοιχεία του Γραφείου Απογραφής των ΗΠΑ για το 2024. Και στη συνέχεια, ο αριθμός αυτός διαιρούνταν με το δύο, παράγοντας το «προεξοφλημένο» ποσοστό.

Αυτή η μέθοδος σήμαινε ότι η Μαδαγασκάρη, μία από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου, χτυπήθηκε με συντελεστή 47%. Το χτύπημα στο φτωχό Λάος έρχεται παρόλο που ο μέσος άνθρωπος εκεί βγάζει λιγότερα από 6 δολάρια την ημέρα.

Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί μια στροφή στην αμερικανική εμπορική πολιτική μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η οποία προωθούσε την οικονομική ολοκλήρωση ως μέσο για τη βοήθεια των αναπτυσσόμενων χωρών και την προώθηση των συμφερόντων της Ουάσινγκτον στο εξωτερικό. Το 2000, ο τότε πρόεδρος Μπιλ Κλίντον προώθησε τον νόμο για την ανάπτυξη και τις ευκαιρίες στην Αφρική, ο οποίος παρείχε στις επιλέξιμες χώρες της υποσαχάριας Αφρικής αφορολόγητη πρόσβαση σε πάνω από 1.800 προϊόντα.

Ο πρώην πρόεδρος Τζορτζ Μπους επέκτεινε το 2004 και προώθησε πρωτοβουλίες που θα βοηθούσαν τις χώρες να φέρουν προϊόντα στους Αμερικανούς καταναλωτές, σύμφωνα με το Bloomberg.

Η επιρροή της Κίνας

Για πολλά έθνη, ιδίως στην Ασία, η άνοδος της Κίνας διέκοψε την οικονομική τους εξάρτηση από τις ΗΠΑ. Πολλές από αυτές καλλιέργησαν δεσμούς με το Πεκίνο για να αντλήσουν τις επενδύσεις και τη χρηματοδότηση των υποδομών που χρειάζονταν επειγόντως. Αυτό άφησε πολλές μικρότερες χώρες να αισθάνονται πιεσμένες να επιλέξουν πλευρά.

Η Καμπότζη, της οποίας οι δύο μεγαλύτεροι εμπορικοί εταίροι είναι η Κίνα και οι ΗΠΑ, είχε ήδη στραφεί προς το Πεκίνο, τη μεγαλύτερη πηγή ξένων επενδύσεων της χώρας. Το μεγαλύτερο μέρος του συνολικού εμπορίου ΗΠΑ-Καμπότζης ύψους 13 δισεκατομμυρίων δολαρίων πέρυσι περιελάμβανε βιομηχανικά προϊόντα όπως ρούχα και υποδήματα που κατασκευάζονται στην Καμπότζη και πωλούνται σε Αμερικανούς καταναλωτές.
Στο Μπαγκλαντές, το οποίο εξαρτάται επίσης σε μεγάλο βαθμό από την αγορά των ΗΠΑ για τις εξαγωγές ενδυμάτων, η κυβέρνηση δήλωσε ότι αναζητά τρόπους για τη μείωση των δασμών προκειμένου να διατηρήσει την εμπορική του πρόσβαση.

«Το Μπαγκλαντές επανεξετάζει τους δασμούς του στα προϊόντα που εισάγονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Shafiqul Alam, εκπρόσωπος Τύπου του προσωρινού ηγέτη Muhammad Yunus. «Το Εθνικό Συμβούλιο Εσόδων προσδιορίζει τις επιλογές για τον εξορθολογισμό των δασμών ταχέως, κάτι που είναι απαραίτητο για την αντιμετώπιση του θέματος».

Οι αναλυτές αμφισβήτησαν τη δικαιοσύνη των υπολογισμών των δασμών των ΗΠΑ, δεδομένου του υπερμεγέθους αντίκτυπου που είχε στις φτωχότερες χώρες.

«Αυτή η φόρμουλα τιμωρεί τις χώρες που βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στις ΗΠΑ ως καθαρός αγοραστής των προϊόντων τους, ανεξάρτητα από το αν αυτό το πλεόνασμα οφείλεται σε πραγματικές αθέμιτες πρακτικές ή απλώς στην τοποθέτηση της αλυσίδας εφοδιασμού», έγραψε ο Τομι Σιε, επικεφαλής της έρευνας μακροοικονομικών στοιχείων για την Ασία στην Oversea-Chinese Banking Corp. «Ειδικότερα, τιμωρεί μικρές αναπτυσσόμενες χώρες όπως η Καμπότζη που απλά δεν έχουν τη δυνατότητα να αγοράζουν πολλά από τις ΗΠΑ».

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Καμπότζης Pen Bona δήλωσε μέσω γραπτού μηνύματος ότι δεν μπορούσε ακόμη να σχολιάσει τον δασμό και ότι το θέμα εξετάζεται.

Τα ασιατικά έθνη είναι επίσης επιφυλακτικά για μια πλημμύρα φθηνότερων κινεζικών προϊόντων στις αγορές τους ως αποτέλεσμα των επιπτώσεων των υψηλότερων αμερικανικών δασμών. Η Κίνα επιβαρύνθηκε με έναν αμοιβαίο δασμολογικό συντελεστή 34% – ο οποίος συσσωρεύεται πάνω στους δασμούς 20% που έχει ήδη επιβάλει ο Τραμπ φέτος.

«Οι προσπάθειες της Κίνας να βρει νέες αγορές για αγαθά που προηγουμένως προορίζονταν για τις ΗΠΑ θα πρέπει να πάνε κάπου, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα», δήλωσε ο Elms από το Ίδρυμα Hinrich. «Αυτό θα δημιουργήσει νέες εντάσεις με τους γείτονες».

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Νάγκελ: Οι αμερικανικοί δασμοί θα θέσουν σε δοκιμασία την πολιτική της ΕΚΤ