Ενώπιον διλήμματος η Φρανκφούρτη: Θα πρέπει να στηρίξει την ανάπτυξη με χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής ή να αντιταχθεί στο πληθωριστικό σοκ που μπορεί να προκαλέσουν οι δασμοί αυτοί;

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) προετοιμάζεται για νέα οικονομική αβεβαιότητα, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είναι έτοιμος να επιβάλλει δασμούς.

Στις 2 Απριλίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένεται να παρουσιάσουν έναν νέο γύρο «αμοιβαίων δασμών», βασικό άξονα στην ανανεωμένη προσπάθεια του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να μειώσει το εμπορικό έλλειμμα της Αμερικής.

Ενώ το ακριβές πεδίο εφαρμογής και η κλίμακα παραμένουν αβέβαιες, οι εικασίες έχουν ενταθεί ότι ο Λευκός Οίκος θα μπορούσε να επιβάλει δασμούς έως και 25% στα ευρωπαϊκά προϊόντα. Οι δασμοί αυτοί θα βασίζονταν στις υφιστάμενες εισφορές που ήδη εφαρμόζονται στα αυτοκίνητα και τα ανταλλακτικά, οι οποίες έχουν αυξήσει το κόστος των εξαγωγών που σχετίζονται με τα οχήματα έως και 50%.

Ο δυνητικός αντίκτυπος είναι σημαντικός. Το 2024, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξήγαγε αγαθά αξίας 382 δισεκατομμυρίων ευρώ στις ΗΠΑ, σύμφωνα με το Διεθνές Κέντρο Εμπορίου. Από αυτά, τα 46,3 δισ. ευρώ προήλθαν από οχήματα, συμπεριλαμβανομένων αυτοκινήτων, μοτοσικλετών και ανταλλακτικών.

Με τις ΗΠΑ να αντιπροσωπεύουν περίπου το 10% των συνολικών εξαγωγών της ΕΕ, το μπλοκ είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένο στις διατλαντικές εμπορικές τριβές.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις που επικαλέστηκε η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ, ένας δασμός 25% που θα επέβαλαν οι ΗΠΑ θα μπορούσε να μειώσει το ΑΕΠ της ζώνης του ευρώ κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες και να ωθήσει τον πληθωρισμό υψηλότερα κατά παρόμοιο περιθώριο κατά το πρώτο έτος -υποθέτοντας ότι η ΕΕ θα προβεί σε αντίποινα.

Αυτό αποτελεί μια κλασική περίπτωση σύγκρουσης πολιτικών: οι δασμοί δρουν τόσο ως σοκ της προσφοράς, καθιστώντας τις εισαγωγές ακριβότερες, όσο και ως σοκ της ζήτησης, υπονομεύοντας την εμπιστοσύνη και το διαθέσιμο εισόδημα.

Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στη Φρανκφούρτη βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα δυσάρεστο παράδοξο: θα πρέπει να στηρίξουν την ανάπτυξη με χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής ή να αντιταχθούν στο πληθωριστικό σοκ που μπορεί να προκαλέσουν οι δασμοί αυτοί;

Χρειάζεται πιο «βαθιά» αναζήτηση

Για οικονομολόγους όπως ο Σβεν Τζάρι Στεν της Goldman Sachs, η απάντηση εξαρτάται από τη συμπεριφορά των προσδοκιών για τον πληθωρισμό.

«Οι εκτιμήσεις μας υποδηλώνουν ότι οι αμερικανικοί δασμοί θα έχουν ουσιωδώς αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη με μέτριες (και προσωρινές) επιπτώσεις στον πληθωρισμό», ανέφερε σε πρόσφατο δημοσίευμά του.

Το τυπικό εγχειρίδιο πολιτικής, σημείωσε ο Στεν, θα συνηγορούσε υπέρ της μείωσης των επιτοκίων, εφόσον οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό παραμένουν αγκυρωμένες.

Τα υποδείγματα της Goldman δείχνουν ότι υπό αυτές τις παραδοχές, η βέλτιστη στρατηγική της ΕΚΤ θα ήταν να "κοιτάξει μέσα" από την αιχμή του πληθωρισμού και έτσι να μειώσει τα επιτόκια.

Η Goldman Sachs συνεχίζει να αναμένει ότι η ΕΚΤ θα μειώσει τα επιτόκια τον Απρίλιο, ακολουθούμενη από άλλη μια μείωση στο 2% έως τον Ιούνιο.

Ο κίνδυνος εμμονής

Όμως αυτός ο υπολογισμός αλλάζει δραματικά αν η αρχική έκρηξη του πληθωρισμού τροφοδοτεί τις προσδοκίες. Εάν οι επιχειρήσεις και οι εργαζόμενοι αρχίσουν να προβλέπουν διαρκείς αυξήσεις των τιμών και προσαρμόσουν ανάλογα τον καθορισμό των μισθών, η ΕΚΤ μπορεί να αναγκαστεί να δράσει για να αποτρέψει την εμπέδωση του πληθωρισμού.

«Σε αυτή την περίπτωση, διαπιστώνουμε ότι η βέλτιστη πολιτική θα μπορούσε να απαιτεί αυστηρότερη νομισματική πολιτική», δήλωσε ο Στεν.

«Η ΕΚΤ δεν έχει την πολυτέλεια να ανησυχεί για το χτύπημα της ανάπτυξης από τους δασμούς σε αυτό το σενάριο και πρέπει να στηριχθεί στην εμμονή του πληθωρισμού».

Ωστόσο, πρότεινε επίσης ότι τέτοιες δευτερογενείς επιδράσεις θα πρέπει να είναι «αρκετά ισχυρές» -δηλαδή να περιλαμβάνουν μια μεγάλη και ευρεία αύξηση των μακροπρόθεσμων προσδοκιών- για να δικαιολογήσουν μια τέτοια στροφή.

Προς το παρόν, οι τάσεις διαμόρφωσης των μισθών και οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό παραμένουν αρκετά ευνοϊκές, σύμφωνα με την Goldman, ώστε η ΕΚΤ να εξετάσει το ενδεχόμενο χαλάρωσης.

Η αντίδραση της ΕΕ στους δασμούς μπορεί να στρέψει την προσοχή στις αμερικανικές υπηρεσίες

Ο Ρούμπερ Σεγκούρα Καγιουέλα, οικονομολόγος της Bank of America, βλέπει μια παρόμοια πορεία, αν και με πιο προσεκτικό ρυθμό. «Δεν είναι μάλλον παράλογο να υποθέσουμε ότι θα μπορούσαμε να δούμε ένα γενικό 20% στις εισαγωγές της ΕΕ, όπως φαίνεται να πιστεύουν οι αξιωματούχοι της ΕΕ», είπε, αναφερόμενος σε πρόσφατα δημοσιεύματα του Τύπου.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του, μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο περίπου 0,25 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ της ευρωζώνης μέσα σε ένα χρόνο, με πιο σημαντικές απώλειες να είναι πιθανές εάν η ΕΕ προβεί σε αντίποινα.

Ο Καγιουέλα θεωρεί πιθανά τα αντίποινα, αλλά προειδοποιεί ότι η κλιμάκωση μπορεί να προχωρήσει πέρα από τα αγαθά.

«Εάν η "προσφορά εισόδου" των ΗΠΑ ήταν ιδιαίτερα επιθετική, οι κίνδυνοι κλιμάκωσης που εκτείνονται πέρα από τους "απλούς" δασμούς στα αγαθά, συμπεριλαμβανομένης της δράσης της ΕΕ στις υπηρεσίες των ΗΠΑ, θα μπορούσαν να είναι πιο εμφανείς», δήλωσε.

Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να είναι στρατηγικά ελκυστική για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής της ΕΕ, εάν θωρακίσει πιο ευαίσθητα τμήματα της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Η Bank of America διατηρεί μεγάλη πεποίθηση ότι η πρώτη μείωση των επιτοκίων της ΕΚΤ θα έρθει τον Απρίλιο, ακολουθούμενη από μείωση του επιτοκίου καταθέσεων στο 1,5% έως τον Σεπτέμβριο -αν και δεν μπορεί να αποκλειστεί ο κίνδυνος καθυστέρησης έως τον Δεκέμβριο.

Καθώς πλησιάζει η 2α Απριλίου, οι αγορές θα παρακολουθούν στενά τον τρόπο με τον οποίο η ΕΚΤ πλοηγείται σε αυτό το περίπλοκο περιβάλλον, όπου οι δασμοί επιδεινώνουν τις μακροοικονομικές προκλήσεις.

Πηγή: euronews.com

• Διαβάστε επίσης: Σχέδιο Εθελούσιας Εξόδου με Bonus και προεκτάσεις για deal εξαγοράς