Offcanvas
Offcanvas
Ο Οτμαρ Ισινγκ βλέπει κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού εάν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της κεντρικής τράπεζας συνεχίσουν να εκτιμούν εσφαλμένα παράγοντες που αυξάνουν τις τιμές
Όπως πολλοί Γερμανοί, ο Οτμαρ Ισινγκ αγωνιά για την άνοδο του πληθωρισμού σε υψηλά 40 ετών στη χώρα του και ανησυχεί για την «άστοχη» απάντηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Όμως, ως ένας από τους ιδρυτές του ευρώ, τα παράπονα του Ισινγκ έχουν μεγαλύτερο βάρος από τους περισσότερους συμπατριώτες του.
Ο πρώτος επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ όταν αυτή ιδρύθηκε το 1998, είπε ότι η κεντρική τράπεζα πλήττεται από «λανθασμένη διάγνωση» των παραγόντων πίσω από την άνοδο των τιμών, έχοντας «ζήσει σε μια φαντασίωση» που υποτιμά τον κίνδυνο να ξεφύγει ο πληθωρισμός.
«Η ΕΚΤ έχει συμβάλει μαζικά σε αυτήν την παγίδα στην οποία έχει πλέον πέσει επειδή οδεύουμε προς τον κίνδυνο ενός στασιμοπληθωριστικού περιβάλλοντος», είπε ο 86χρονος, ο οποίος πιστώνεται ότι διαμόρφωσε τη χρήση των μέτρων προσφοράς χρήματος από την κεντρική τράπεζα για να αποφασίζει τη νομισματική της πολιτική.
Η κριτική του ότι η ΕΚΤ αργεί πολύ να αυξήσει τα επιτόκια υπογραμμίζει τη συζήτηση στη Γερμανία και σε μεγάλο μέρος της ευρωζώνης σχετικά με το πόσο γρήγορα θα πρέπει η κεντρική τράπεζα να αντιστρέψει οκτώ χρόνια εξαιρετικά χαλαρής νομισματικής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων αρνητικών επιτοκίων και αγορών ομολόγων ύψους 4,9 τρισεκατομμυρίων ευρώ.
Αφού αγωνίστηκε την τελευταία δεκαετία να ανεβάζει τον πληθωρισμό στο στόχο του 2%, η ΕΚΤ αντιμετωπίζει τώρα το αντίθετο πρόβλημα. Οι τιμές καταναλωτή έχουν εκτοξευθεί καθώς η ευρωπαϊκή οικονομία ανακάμπτει από τη βαθιά ύφεση που προκάλεσε η πανδημία. Τον Μάρτιο, ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη σημείωσε νέο ρεκόρ 7,5%.
«Ο πληθωρισμός ήταν ένας κοιμισμένος δράκος. Αυτός ο δράκος έχει τώρα ξυπνήσει», είπε ο Ίσινγκ, μιλώντας στους Financial Times από το σπίτι του στο Βίρτσμπουργκ.
Το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ συνεδριάζει αυτή την εβδομάδα στη Φρανκφούρτη για να συζητήσει εάν θα επιταχυνθεί ένα σχέδιο για σταδιακή απόσυρση των κινήτρων της, τερματίζοντας την καθαρή αγορά ομολόγων το τρίτο τρίμηνο. Ορισμένοι από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής της υποστήριξαν στη συνάντηση της ΕΚΤ τον περασμένο μήνα ότι χρειάζεται συντομότερος τερματισμός των αγορών ομολόγων για να προετοιμαστεί το έδαφος για αύξηση των επιτοκίων αυτό το καλοκαίρι.
Πολλές κεντρικές τράπεζες, συμπεριλαμβανομένης της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ και της Τράπεζας της Αγγλίας, έχουν ήδη σταματήσει να αγοράζουν ομόλογα και έχουν αρχίσει να αυξάνουν τα επιτόκια.
«Είναι προφανές ότι η ΕΚΤ άργησε να αντιδράσει, ενώ η Fed μπορεί να είναι ακόμη πιο πίσω από την καμπύλη», δήλωσε ο Issing, ο οποίος από τότε που αποχώρησε από την ΕΚΤ το 2006 είναι πρόεδρος του Κέντρου Χρηματοοικονομικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Goethe στη Φρανκφούρτη.
Οι πρώην συνάδελφοί του στην ΕΚΤ προβλέπουν ότι πολλοί από τους παράγοντες που αυξάνουν την τιμή της ενέργειας, των τροφίμων και άλλων εμπορευμάτων θα εξασθενίσουν γρήγορα από τα τέλη του τρέχοντος έτους, βοηθώντας τον πληθωρισμό να υποχωρήσει κάτω από το 2% έως το 2024.
Όμως ο Ίσινγκ είπε ότι έτσι έχει αγνοηθεί ο κίνδυνος η πανδημία και η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία να διατηρήσουν τον πληθωρισμό υψηλότερα, αντιστρέφοντας 30 χρόνια παγκοσμιοποίησης, καθώς οι εμπορικές εντάσεις αυξάνονται, οι εταιρείες κάνουν τις αλυσίδες εφοδιασμού πιο ανθεκτικές και η Ευρώπη επιταχύνει την απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα.
«Η ΕΚΤ βασίστηκε στο μοντέλο πρόβλεψής της και αυτό το μοντέλο δεν μπορεί να δώσει τα σωστά σήματα γιατί βασίζεται στο παρελθόν και την κυκλική εμπειρία και η πανδημία δεν προκάλεσε κυκλική ύφεση», δήλωσε ο Issing.
«Χρειάζεστε μια πολύ ευρύτερη προσέγγιση για να εξηγηθεί ο πληθωρισμός σε μια εποχή διαρθρωτικών αλλαγών. Εάν υπάρχει λανθασμένη διάγνωση, φυσικά, υπάρχει και λανθασμένη πολιτική».
Κι άλλοι οικονομικοί παράγοντες της Γερμανίας έχουν εντείνει την κριτική τους προς την ΕΚΤ. Ο Christian Sewing, διευθύνων σύμβουλος της Deutsche Bank, του μεγαλύτερου δανειστή της Γερμανίας, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι ο αυξανόμενος πληθωρισμός είναι «δηλητήριο για τη σταθερότητα της οικονομίας και της κοινωνίας μας» και ότι ήταν «επείγον» να δράσει η ΕΚΤ.
Ο Axel Weber, ο απερχόμενος πρόεδρος της UBS και πρώην επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Γερμανίας, δήλωσε στην οικονομική εφημερίδα Handelsblatt ότι ήταν «ακατανόητο» ότι η ΕΚΤ αργούσε τόσο πολύ να αλλάξει την πολιτική της. Η Bild Zeitung, η κορυφαία σε πωλήσεις ταμπλόιντ εφημερίδα της χώρας, άρχισε να αναφέρεται στην πρόεδρο της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ ως «Madame Inflation» («Κυρία Πληθωρισμός»).
Οι Γερμανοί έχουν έναν βαθιά ριζωμένο φόβο για τον πληθωρισμό, ο οποίος είπε ο Issing «ανατρέχει στον υπερπληθωρισμό της δεκαετίας του 1920 και στη νομισματική μεταρρύθμιση στη δεκαετία του 1940». . . Είναι σχεδόν εδραιωμένο στα γονίδια του κόσμου ». Ωστόσο, είπε ότι οι ανησυχίες δεν αφορούν μόνο ότι οι Γερμανοί έχουν παθολογική (ανησυχία) σχετικά με τον πληθωρισμό – αλλά πως αυτό μπορεί να παρατηρηθεί σε όλες τις χώρες.
Αρκετοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΚΤ, συμπεριλαμβανομένου του επικεφαλής οικονομολόγου Philip Lane, έχουν πει ότι δεν μπορούν να κάνουν πολλά για να αντιμετωπίσουν τους εξωτερικούς παράγοντες που αυξάνουν τις τιμές της ενέργειας, και πως φοβούνται ότι μια πολύ γρήγορη αύξηση των επιτοκίων θα μπορούσε να επισπεύσει μια σοβαρή ύφεση — ειδικά εάν ο πόλεμος στην Ουκρανία διαταράξει τη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Ρωσία στην Ευρώπη.
Τόσο η Λαγκάρντ όσο και ο Λέιν είπαν ότι η ΕΚΤ θα μπορούσε ακόμη και να εισαγάγει ένα «νέο μέσο» για να στηρίξει τις χώρες που αντιμετωπίζουν απότομη αύξηση του κόστους δανεισμού καθώς τα επιτόκια αυξάνονται. Το προσωπικό τους εργάζεται ήδη για ένα τέτοιο «εργαλείο κρίσης», για να πραγματοποιήσει στοχευμένες αγορές κρατικών ή εταιρικών ομολόγων, εάν χρειαστεί.
Ο Issing συμφώνησε ότι τώρα «δεν ήταν η ώρα να αυξηθούν τα επιτόκια σε υψηλά επίπεδα». Ωστόσο, είπε ότι η ΕΚΤ έχει ήδη διατηρήσει τη χαλαρή νομισματική πολιτική για πάρα πολύ καιρό, κάτι που είναι «πολύ δύσκολο να το στηρίξει» δεδομένης της ανάκαμψης της ανάπτυξης και του πληθωρισμού, την ώρα που η ανεργία έχει πέσει σε ιστορικό χαμηλό.
«Η ΕΚΤ ζούσε στη φαντασίωση ότι θα συνεχίσει αυτή την πολιτική χωρίς αρνητικές συνέπειες», είπε. «Θα βρίσκονταν σε καλύτερη -ή τουλάχιστον σε λιγότερο κακή- κατάσταση εάν είχαν αρχίσει να ομαλοποιούν την πολιτική από πριν. Ο πόλεμος δεν θα έπρεπε να αποσπά την προσοχή από αυτό το γεγονός».
Η προοπτική για μια «στασιμοπληθωριστική» κατάσταση αυξανόμενου πληθωρισμού και επιβράδυνσης της ανάπτυξης είναι «ο χειρότερος συνδυασμός» για μια κεντρική τράπεζα, είπε ο Issing, ο οποίος αντιπαραβάλλει τις απαντήσεις των υπευθύνων χάραξης νομισματικής πολιτικής στα δύο πετρελαϊκά σοκ της δεκαετίας του 1970.
«Η Bundesbank προσπάθησε να ελέγξει τον πληθωρισμό και η συνέπεια ήταν μέτριος πληθωρισμός και ήπια ύφεση», είπε ο Issing, ο οποίος εντάχθηκε στο δυναμικό της κεντρικής τράπεζας της Γερμανίας το 1990. Αλλά «η Fed περίμενε πολύ καιρό» και οι ΗΠΑ είχαν «διψήφιο πληθωρισμό και βαθιά, βαθιά ύφεση».
Πηγή: Οικονομικός Ταχυδρόμος
