Την ίδια ώρα εντείνεται η πολιτική αστάθεια.

Στην Μαδρίτη, ο Ρομπέρτο Γκαρίδο, αντιπρόσωπος της Renault, βλέπει τις πωλήσεις να πέφτουν από τον Ιανουάριο. Η Ισπανία βρίσκεται αντιμέτωπη με την επιβράδυνση της οικονομίας της εξαιτίας της παγκόσμιας αβεβαιότητας και της εγχώριας πολιτικής αστάθειας που φρενάρει οποιαδήποτε εις βάθος μεταρρύθμιση.

Οι πωλήσεις των αυτοκινήτων Renault έχουν μειωθεί κατά 30% από τις αρχές του έτους, λέει, και όλες οι μη επείγουσες επενδύσεις της αντιπροσωπείας του έχουν παγώσει.

Με την επιστροφή της ανάπτυξης το 2013, ο κλάδος του αυτοκινήτου ισοφάρισε γρήγορα τις απώλειες των ετών της οικονομικής κρίσης. Ομως το κέρδος εξανεμίσθηκε. Η απουσία μίας σταθερής κυβέρνησης σε μία χώρα που καλείται στις κάλπες για τέταρτη φορά σε τέσσερα χρόνια, αλλά και η έλλειψη ξεκάθαρων κανόνων για τον κλάδο του αυτοκίνητου και για τα όρια των επιτρεπόμενων εκπομπών αποπροσανατολίζει τους αγοραστές, λέει ο Ρομπέρτο Γκαρίδο.

«Οι πολιτικοί λένε τα πάντα και τα αντίθετά τους για το ντίζελ, τη βενζίνη, τη ρύπανση ή τους πεζόδρομους στις μεγάλες πόλεις...Αποτέλεσμα, οι άνθρωποι δεν ξέρουν τι να κάνουν, τι αυτοκίνητο να αγοράσουν, και αναβάλλουν τις αγορές τους», λέει ελπίζοντας σε λίγο μεγαλύτερη σαφήνεια μετά τις εκλογές της Κυριακής.

Συνολικά, στην Ισπανία, οι πωλήσεις αυτοκινήτων μειώθηκαν κατά 6% του δέκα πρώτους μήνες του χρόνου και λίγο περισσότερο από 12% σε ό,τι αφορά τις αγορές ιδιωτών, σύμφωνα με την ένωση κατασκευαστών ANFAC.

Η κυβέρνηση και η Τράπεζα της Ισπανίας αναθεώρησαν πρόσφατα επί τα χείρω τις προβλέψεις για την ανάπτυξη ΑΕΠ του 2019, στο 2,1% και στο 2% αντίστοιχα, την ώρα που κατά την περίοδο 2015-2017, η Ισπανία βρισκόταν περί το 3% ετήσιου ρυθμού ανάπτυξης.

Για τους οικονομολόγους, η βασική εξήγηση είναι η διεθνής συγκυρία: αβεβαιότητα που συνδέεται με τους διάφορους εμπορικούς πολέμους και επιβράδυνση των μεγάλων οικονομικών εταίρων, της Ευρωπαϊκής Ενωσης και της Γερμανίας.

«Διαπιστώνουμε σημαντική επιδείνωση στην κατανάλωση των νοικοκυριών, καθώς και σημαντική επιβράδυνση της επενδυτικής δραστηριότητας των επιχειρήσεων», σύμφωνα με τον Ραφαέλ Ντομενέκ, αναλυτή της BBVA Research.

Οι εξαγωγές προϊόντων αυξάνονται λιγότερο από ό,τι το 2018 (+1,7% κατά το πρώτο εξάμηνο, έναντι 2,9%) και αναμένεται να μειωθούν περαιτέρω εξαιτίας της αμερικανικής απόφασης για την επιβολή δασμών σε σειρά ισπανικών αγροτικών προϊόντων (ελαιόλαδο, κρασί, τυριά...) σε αντίποινα για την διαμάχη Boeing-Airbus.

Η κατανάλωση ανέκαμψε κάπως κατά το τρίτο τρίμηνο, όμως οι αναλυτές δεν περιμένουν αυτή η τάση να διατηρηθεί , αφού ο ρυθμός μείωσης της ανεργίας είναι βραδύτερος σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Στο τέλος του Σεπτεμβρίου η ανεργία βρισκόταν στάσιμη στο 14% και τον Οκτώβριο καταγράφηκε η μεγαλύτερη αύξηση των αιτούντων απασχόληση από το 2012.

Εν όψει των εκλογών, ο απερχόμενος πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ εκφράζει αισιοδοξία. «Εχουμε στέρεες βάσεις για να αντιμετωπίσουμε αυτήν την επιβράδυνση», δήλωσε χθες τονίζοντας ότι η οικονομική ανάπτυξη της Ισπανίας είναι μεγαλύτερη από τον μέσο όρο της ευρωζώνης (0,4% έναντι 0,2% στο δεύτερο τρίμηνο) και ότι η χώρα συνεχίζει να δημιουργεί θέσεις εργασίας.

Ομως, η ψηφοφορία των βουλευτικών εκλογών της Κυριακής δεν θα θέσει τέλος στην αστάθεια, αφού οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν ότι ο Πέδρο Σάντσεθ θα είναι νικητής, χωρίς να εξασφαλίσει απόλυτη πλειοψηφία.

Ομως, η πολιτική παράλυση μπλοκάρει την υιοθέτηση των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων που θα επιτρέψουν στην Ισπανία να αντιμετωπίσει μία μελλοντική οικονομική κρίση.

«Από το 2012-2013 δεν έχουμε κάνει καμία διαρθρωτική μεταρρύθμιση, οι πηγές ανάπτυξης εξαντλούνται», λέει ο Τόνι Ρολντάν ειδικός σε θέματα οικονομικής πολιτικής στην Εμπορική Σχολή Esade και πρώην ηγετικό στέλεχος των Ciudadanos.

«Φυσικά υπήρξε ισχυρή ανάπτυξη που αναπλήρωσε τις απώλειες της κρίσης, αλλά δεν πραγματοποιήθηκε ούτε σημαντική εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, ούτε μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας», που εξακολουθεί να προσφέρει επισφαλείς θέσεις απασχόλησης, με το μεγαλύτερο ποσοστό εργασιακών συμβάσεων ορισμένου χρόνου στην Ευρώπη.

Βραχυπρόθεσμα, η εργοδοσία προειδοποίησε για τις οικονομικές επιπτώσεις που θα έχει στην πλούσια περιφέρεια της Καταλονίας η συνέχιση της αναταραχής.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ