Οι επιχειρήσεις της ζώνης του ευρώ ανέφεραν καθαρή αύξηση των επιτοκίων των τραπεζικών δανείων

Αποκαλυπτική είναι η έρευνα της ΕΚΤ σχετικά με την πρόσβαση των επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση, καθώς οι εταιρείες επισήμαναν τους αυστηρότερους όρους δανεισμού και ό,τι αυτό συνεπάγεται, την ίδια στιγμή που οι χρηματοδοτικές ανάγκες αυξήθηκαν ελαφρώς, συνοδευόμενες από μια μικρή αντιληπτή μείωση της διαθεσιμότητας.

Ειδικότερα, οι επιχειρήσεις ανέφεραν καθαρή αυστηροποίηση των επιτοκίων των τραπεζικών δανείων και άλλων όρων δανεισμού που σχετίζονται τόσο με παράγοντες τιμών όσο και με παράγοντες που δεν σχετίζονται με τις τιμές. Οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό παρέμειναν σε γενικές γραμμές αμετάβλητες σε όλους τους ορίζοντες, με τις επιχειρήσεις να συνεχίζουν να αναφέρουν ανοδικούς κινδύνους για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές του πληθωρισμού. Ενώ η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης εμφανίζεται να είναι ευρέως διαδεδομένη μεταξύ των επιχειρήσεων της ζώνης του ευρώ, αν και οι περισσότερες επιχειρήσεις τη χρησιμοποιούν πολύ σπάνια ή μέτρια.

Η έρευνα της ΕΚΤ

Στην πρόσφατα Έρευνα για την Πρόσβαση των Επιχειρήσεων στη Χρηματοδότηση (SAFE), που καλύπτει το τέταρτο τρίμηνο του 2025, οι επιχειρήσεις της ζώνης του ευρώ ανέφεραν καθαρή αύξηση των επιτοκίων των τραπεζικών δανείων (καθαρή αύξηση 12%, έναντι 2% το προηγούμενο τρίμηνο).

Παρόμοια αύξηση παρατηρήθηκε τόσο στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) όσο και στις μεγάλες επιχειρήσεις.

Ταυτόχρονα, καθαρό 28% των επιχειρήσεων (από 23% το προηγούμενο τρίμηνο) παρατήρησε αυξήσεις τόσο στα λοιπά χρηματοοικονομικά έξοδα (δηλ. χρεώσεις, τέλη και προμήθειες) όσο και στις απαιτήσεις εξασφαλίσεων (καθαρό 14%, έναντι 16% το τρίτο τρίμηνο του 2025).

Στην παρούσα έρευνα, οι επιχειρήσεις ανέφεραν μια μικρή αύξηση των αναγκών τους για τραπεζικά δάνεια (καθαρό 3%, από 0% το τρίτο τρίμηνο του 2025), συνοδευόμενη από μια μικρή μείωση της διαθεσιμότητας (καθαρό -2%, από -1% το τρίτο τρίμηνο).

Αυτό αύξησε το χρηματοδοτικό κενό των τραπεζικών δανείων – ένας δείκτης που αποτυπώνει τη διαφορά μεταξύ της ανάγκης για τραπεζικά δάνεια και της διαθεσιμότητάς τους – σε καθαρό 3% (από 1% το προηγούμενο τρίμηνο). Προβλέποντας το μέλλον, οι επιχειρήσεις αναμένουν ότι η διαθεσιμότητα εξωτερικής χρηματοδότησης θα παραμείνει σε γενικές γραμμές αμετάβλητη κατά τους επόμενους τρεις μήνες, όπως και στον προηγούμενο γύρο της έρευνας.

Οι επιχειρήσεις συνέχισαν να θεωρούν τις γενικές οικονομικές προοπτικές ως τον κύριο παράγοντα που περιορίζει τη διαθεσιμότητα εξωτερικής χρηματοδότησης (καθαρό ποσοστό 20%, σε σύγκριση με 19% στον προηγούμενο γύρο της έρευνας) και ανέφεραν μια ελαφρά βελτίωση στη διάθεση των τραπεζών να χορηγούν δάνεια (καθαρό ποσοστό 4%, από 2%).

Στην παρούσα έρευνα, οι επιχειρήσεις ανέφεραν κάπως πιο αρνητική επίδραση των προοπτικών τους (όσον αφορά τις πωλήσεις και τα κέρδη) στη διαθεσιμότητα χρηματοδότησης. Οι επιχειρήσεις ανέφεραν αύξηση του κύκλου εργασιών τους κατά τους τελευταίους τρεις μήνες (καθαρό 7%, από 0% στην προηγούμενη έρευνα). Ένα 18% των επιχειρήσεων (από 25% το προηγούμενο τρίμηνο) παρέμειναν αισιόδοξες για τις εξελίξεις το επόμενο τρίμηνο.

Ταυτόχρονα, οι επιχειρήσεις συνέχισαν να παρατηρούν επιδείνωση των κερδών τους, με ένα 10% των επιχειρήσεων να αναφέρουν χαμηλότερα κέρδη (από 13%).

Σε αυτή τη σειρά ερευνών, το 6% των επιχειρήσεων (από 8%) ανέφερε αύξηση των επενδύσεων κατά τους τελευταίους τρεις μήνες, ποσοστό που ήταν κοντά στις προηγούμενες προσδοκίες τους. Όσον αφορά το μέλλον, οι επιχειρήσεις ήταν ελαφρώς πιο αισιόδοξες για τις μελλοντικές επενδύσεις σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο.

Οι επιχειρήσεις αναμένουν αύξηση των τιμών πώλησης κατά 2,9% κατά μέσο όρο τους επόμενους 12 μήνες (παρόμοια με την προηγούμενη έρευνα), ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τους μισθούς ήταν 3,1% (από 3% στην προηγούμενη έρευνα).

Ταυτόχρονα, οι επιχειρήσεις ανέφεραν μικρότερη αναμενόμενη αύξηση του κόστους των μη εργατικών εισροών (3,6% κατά μέσο όρο, από 3,8% στον προηγούμενο γύρο). Οι προσδοκίες των επιχειρήσεων για τον πληθωρισμό παρέμειναν σε γενικές γραμμές αμετάβλητες για όλους τους ορίζοντες.

Οι μέσες προσδοκίες για τον ετήσιο πληθωρισμό σε ένα έτος ήταν 2,6% (από 2,5% στον προηγούμενο γύρο), ενώ για τους ορίζοντες των τριών και των πέντε ετών ήταν 3,0% (παρόμοια με τον προηγούμενο γύρο της έρευνας).

Για τον ορίζοντα των πέντε ετών, οι περισσότερες επιχειρήσεις συνέχισαν να αναφέρουν ότι οι κίνδυνοι για τις προοπτικές του πληθωρισμού ήταν ανοδικοί (καθαρό ποσοστό 56%, από 53% στον προηγούμενο γύρο).

Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης

Σε αυτόν τον γύρο της έρευνας, οι επιχειρήσεις κλήθηκαν να απαντήσουν σε ερωτήσεις σχετικά με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ). Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι το 27% των επιχειρήσεων της ζώνης του ευρώ δεν χρησιμοποιούν AI, το 33% τη χρησιμοποιούν πολύ σπάνια, το 31% μέτρια και το 7% σε σημαντικό βαθμό.

Οι ΜΜΕ είναι πιο πιθανό να μην χρησιμοποιούν AI σε σύγκριση με τις μεγάλες επιχειρήσεις (35% έναντι 13%) και είναι επίσης λιγότερο πιθανό να την δοκιμάσουν ή να την χρησιμοποιούν μέτρια. Ωστόσο, το ποσοστό των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν σημαντικά την AI είναι παρόμοιο για τις ΜΜΕ και τις μεγάλες επιχειρήσεις, γεγονός που υποδηλώνει ότι η χρήση της AI εξαπλώνεται και σε έναν πυρήνα μικρότερων επιχειρήσεων.

Η ταυτότητα της έρευνας της ΕΚΤ

Η έκθεση που δημοσιεύθηκε παρουσιάζει τα κύρια αποτελέσματα του 37ου κύκλου της έρευνας SAFE για τη ζώνη του ευρώ. Η έρευνα διεξήχθη μεταξύ 19 Νοεμβρίου και 15 Δεκεμβρίου 2025. Σε αυτόν τον κύκλο της έρευνας, οι επιχειρήσεις κλήθηκαν να απαντήσουν σε ερωτήσεις σχετικά με τις οικονομικές και χρηματοδοτικές εξελίξεις κατά την περίοδο μεταξύ Οκτωβρίου και Δεκεμβρίου 2025. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις ανέφεραν τις προσδοκίες τους για τον πληθωρισμό, τις τιμές πώλησης και άλλα κόστη στη ζώνη του ευρώ. Το δείγμα περιλάμβανε 5.067 επιχειρήσεις στη ζώνη του ευρώ, εκ των οποίων 4.684 (92%) είχαν λιγότερους από 250 υπαλλήλους.

Πηγή: ot.gr

Διαβάστε επίσης: Τesla: Κατακρημνίζεται στην Ευρώπη - Βουτιά 42% στη Γαλλία και 88% στη Νορβηγία