Στόχος και η διατήρηση προσιτών τιμών ενέργειας για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τη βιομηχανία ανέφερε ο Υπ. Ενέργειας ενόψει του άτυπου συμβουλίου στη Λευκωσία - Ο αρμόδιος Επίτροπος είπε ότι θα παρουσιαστούν σήμερα ιδέες για μείωση της κατανάλωσης και της ζήτησης ενέργειας

Η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ έχει ως στόχο την υλοποίηση ενός ανθεκτικού ενεργειακού συστήματος, ικανού να αντέχει σε εξωτερικούς κραδασμούς, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η ενέργεια παραμένει οικονομικά προσιτή, δήλωσε την Τετάρτη ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Μιχάλης Δαμιανός, ο οποίος προεδρεύει στην άτυπη Σύνοδο Υπουργών Ενέργειας στο Συνεδριακό Κέντρο Φιλοξενία, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.

Στην εναρκτήρια τοποθέτησή του, ο κ. Δαμιανός σημείωσε ότι «συναντιόμαστε σήμερα μέσα σε ένα σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον, 75 ημέρες μετά την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και εν μέσω επίμονων ενεργειακών προκλήσεων που απαιτούν μια ισχυρότερη και πιο ανθεκτική ενεργειακή ένωση».

Ανέφερε ότι η Κύπρος έχει αναλάβει την Προεδρία του Συμβουλίου με έντονο αίσθημα ευθύνης και δέσμευσης. «Οι προσπάθειές μας αναδεικνύουν τη δέσμευσή μας σε μια Ευρωπαϊκή Ένωση που είναι ανταγωνιστική και στρατηγικά αυτόνομη. Υπό το σύνθημά μας, “μια αυτόνομη Ένωση ανοικτή προς τον κόσμο”, επικεντρωνόμαστε στη διαφύλαξη της οικονομικής και ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης, καθώς και στη διατήρηση προσιτών τιμών ενέργειας για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τη βιομηχανία, παραμένοντας ταυτόχρονα ανοικτοί προς τον κόσμο και σταθερά προσηλωμένοι στις κοινές ευρωπαϊκές αξίες», σημείωσε.

Ο κ. Δαμιανός τόνισε ότι οι σημερινές συζητήσεις συνάδουν με αυτή την αποστολή. «Στόχος μας είναι η δημιουργία ενός ανθεκτικού ενεργειακού συστήματος, ικανού να αντέχει σε εξωτερικούς κραδασμούς, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ότι η ενέργεια παραμένει προσιτή», υπογράμμισε.

Αναφερόμενος στη δομή της ημερήσιας διάταξης, είπε ότι περιλαμβάνει τρία βασικά θέματα: το AccelerateEU, την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας και την ενεργειακή ασφάλεια, καθώς και τον ρόλο του φυσικού αερίου μετά το 2030, «όπου θα έχουμε μαζί μας εκπροσώπους του Οργανισμός Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας και του East Mediterranean Gas Forum για να μοιραστούν τις απόψεις τους».

Προχωρώντας στο πρώτο θέμα της ημερήσιας διάταξης, ο Υπουργός ανέφερε ότι, υπό το φως των τρεχουσών γεωπολιτικών εξελίξεων, της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, η ΕΕ αντιμετωπίζει για ακόμη μία φορά προκλήσεις που σχετίζονται με εξωτερικούς παράγοντες και τη μεταβλητότητα της διεθνούς αγοράς ορυκτών καυσίμων.

«Παρόλο που η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή άμεσους κινδύνους στην ασφάλεια εφοδιασμού, η ανθεκτικότητά μας εξαρτάται από το πώς αντιμετωπίζουμε αυτούς τους εξωτερικούς κραδασμούς μέσω ενιαίας δράσης. Υπό αυτή την έννοια, ο συντονισμός και η συνεργασία μας παραμένουν ουσιώδεις για την αντιμετώπιση της συνεχιζόμενης παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης», υπογράμμισε.

Ο κ. Δαμιανός επεσήμανε ότι «πρέπει να εξισορροπήσουμε την εφαρμογή στοχευμένων προσωρινών μέτρων για τη διασφάλιση της οικονομικής προσιτότητας με τις μακροπρόθεσμες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για μια πραγματικά ανθεκτική ενεργειακή ένωση».

Όπως σημείωσε, έπειτα από κάλεσμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με επικεφαλής των προσπαθειών τον Επίτροπο Dan Jørgensen, παρουσίασε πρόσφατα το AccelerateEU.

«Η ταχεία και συντονισμένη εφαρμογή της εργαλειοθήκης AccelerateEU από τα κράτη μέλη είναι πλέον κρίσιμη. Η σημερινή συνάντηση προσφέρει την ευκαιρία ανταλλαγής απόψεων σχετικά με την εφαρμογή της εργαλειοθήκης και πιθανά μέτρα τόσο σε επίπεδο Ένωσης όσο και σε εθνικό επίπεδο», είπε.

Νωρίτερα, κατά την άφιξή του στο Συνεδριακό Κέντρο Φιλοξενία, ο κ. Δαμιανός δήλωσε ότι «η κατάσταση είναι κρίσιμη. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η ενεργειακή κρίση και οι κίνδυνοι στις μεταφορές δεν θα υπονομεύσουν την ανταγωνιστικότητά μας ούτε την οικονομική μας σταθερότητα», σημειώνοντας ότι οι Υπουργοί θα συζητήσουν την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, την ενέργεια, τον ηλεκτρισμό, την αποθήκευση και την ανάπτυξη εγχώριων ενεργειακών πόρων.

Παράλληλα, συνέχισε, οι Υπουργοί θα συζητήσουν τη διατήρηση της δυνατότητας μετάβασης προς τεχνολογίες υδρογόνου και τη μείωση των εκπομπών πράσινων αερίων κατά 90% έως το 2040. «Είμαστε βέβαιοι ότι μέσα από κοινή εργασία και συνεργασία μπορούμε να λάβουμε αποφάσεις που θα έχουν διάρκεια για δεκαετίες», είπε.

Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τη στήριξη των κρατών μελών σε μέτρα όπως ο φόρος στα υπερκέρδη ενεργειακών εταιρειών, ο Υπουργός υπογράμμισε ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται συλλογικά και όχι αποσπασματικά. «Έχουν ληφθεί διάφορα μέτρα σε ολόκληρη την ΕΕ, αλλά η γενική ιδέα είναι να παραμείνουμε ενωμένοι στον τρόπο που αντιμετωπίζουμε την κρίση», επεσήμανε.

Ερωτηθείς για την αυξανόμενη εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής στον ενεργειακό τομέα, ο Υπουργός ανέφερε ότι στόχος είναι να αξιοποιηθούν όσο το δυνατόν περισσότερο οι φυσικοί πόροι της ΕΕ, σημειώνοντας ότι στη σημερινή συγκυρία η αξιοποίηση των αμερικανικών δυνατοτήτων είναι πιθανότατα αναγκαία.

Σε ερώτηση για το κατά πόσο η ΕΕ θα πρέπει να εξελιχθεί σε σημαντικό εξαγωγέα φυσικού αερίου, δεδομένου ότι επιδιώκει μηδενικές καθαρές εκπομπές μέσα στα επόμενα 25 χρόνια, ο κ. Δαμιανός δήλωσε πως «διαθέτουμε αποθέματα φυσικού αερίου. Απλώς πρέπει να διασφαλίσουμε ότι θα τα αξιοποιήσουμε τις επόμενες δεκαετίες».

Σημείωσε ότι δεν υπάρχει αμφιβολία πως η ΕΕ θα χρειαστεί ορυκτά καύσιμα και ότι το φυσικό αέριο είναι καθαρότερη επιλογή σε σύγκριση με άλλες. «Όπως είδαμε από την κρίση του 2022, πολλές ευρωπαϊκές χώρες αντιμετώπισαν σοβαρά προβλήματα με το ρωσικό φυσικό αέριο. Τώρα υπάρχουν ζητήματα κυρίως με τις τιμές του φυσικού αερίου διεθνώς λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή και της παραγωγής στο Κατάρ», ανέφερε.

Η Επιτροπή θα παρουσιάσει τρόπους μείωσης της κατανάλωσης

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, κατά την άφιξή του στη σύνοδο, δήλωσε ότι αυτό που διανύουμε είναι μια κρίση ενέργειας που παράγεται από ορυκτά καύσιμα και πως πρέπει να συνεχιστεί η πορεία απεξάρτησης από αυτά.

«Πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειές μας ώστε να γίνουμε πιο ενεργειακά αποδοτικοί και να αντικαταστήσουμε περισσότερα ορυκτά καύσιμα με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας», είπε.

Ο Επίτροπος σημείωσε ότι σήμερα θα παρουσιάσει έναν κατάλογο βέλτιστων πρακτικών και ιδεών προς τα κράτη μέλη για το τι μπορούν να κάνουν ώστε να μειώσουν την κατανάλωση ενέργειας και να περιορίσουν τη ζήτηση.

«Είναι σαφές ότι το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε για τους πολίτες και τη βιομηχανία μας είναι να καταστήσουμε όσο το δυνατόν πιο ελκυστικά τα κίνητρα για τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας», ανέφερε.

Πρόσθεσε ότι αντιλαμβάνεται πως ορισμένα κράτη μέλη ενδέχεται βραχυπρόθεσμα να χρειάζονται επιδοτήσεις για συγκεκριμένους βιομηχανικούς κλάδους ή στήριξη ευάλωτων πολιτών. Αν και το χαρακτήρισε αυτό θεμιτό, τόνισε ότι «είμαστε απόλυτα σαφείς στις συστάσεις μας ότι αυτά τα μέτρα πρέπει να είναι στοχευμένα και προσωρινά».

Από την πλευρά του, ο Έλληνας Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, δήλωσε κατά την άφιξή του, ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ανέδειξε με εμφαντικό τρόπο τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη στη γεωπολιτική και ενεργειακή ασφάλεια.

"Η Ελλάδα ανταποκρίθηκε πρώτη στην επίθεση που δέχθηκε η Κύπρος και με αυτό τον τρόπο κάναμε ένα βήμα ιστορικής σημασίας, γιατί υπενθυμίσαμε στην Ευρώπη το άρθρο 42.7 των ευρωπαϊκών συνθηκών για την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη", είπε.

Την ίδια στιγμή, πρόσθεσε, η ελληνική Κυβέρνηση κινήθηκε έγκαιρα και αποτελεσματικά και στο εσωτερικό. "Εφαρμόσαμε μια δέσμη στοχευμένων μέτρων για να βοηθήσουμε τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της κρίσης", είπε, προσθέτοντας ότι τώρα πρέπει να προχωρήσουμε στη δημιουργία μιας ενιαίας, πραγματικής Ευρωπαϊκής Αγοράς Ενέργειας, με νέες διασυνδέσεις, στρατηγικές υποδομές και διαφοροποιημένο ενεργειακό μίγμα, ώστε να διασφαλίσουμε προσιτή και άφθονη ενέργεια για όλους.

"Η Ευρώπη πρέπει να προχωρήσει αποφασιστικά ώστε να προστατεύσει αποτελεσματικά τους πολίτες της και την ενεργειακή της ασφάλεια", κατέληξε.

Από την πλευρά της, η Sara Aagesen, Αναπληρώτρια Πρωθυπουργός της Ισπανίας και Υπουργός Ενεργειακής Μετάβασης, δήλωσε ότι η Ιταλία, η Γερμανία, η Αυστρία, η Πορτογαλία και η Ισπανία απέστειλαν επιστολή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητώντας κοινά μέτρα σε επίπεδο ΕΕ για την αντιμετώπιση πιθανών υπερκερδών.

"Αναμένουμε την πρόταση (της Επιτροπής) και ότι αυτή θα έρθει σύντομα. Αναμένουμε μια κοινή απάντηση, που είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος να χειριστούμε την κατάσταση", είπε.

Ο Υπουργός Ενέργειας της Ρουμανίας, Cristian-Silviu Bușoi, δήλωσε ότι η χώρα του προωθεί τον ρόλο του φυσικού αερίου κατά τη μεταβατική περίοδο, τονίζοντας ότι πρόκειται και για θέμα ασφάλειας όταν το φυσικό αέριο παράγεται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. "Χρειαζόμαστε περισσότερο φυσικό αέριο στην Ευρώπη. Χρειαζόμαστε αέριο για τη μετάβαση ακόμα και μετά το 2050", είπε, προσθέτοντας ότι η Ρουμανία συντονίζεται με τη Λευκωσία όσον αφορά την προώθηση του ρόλου του φυσικού αερίου στην Ευρώπη.

Στη σύνοδο παρευρέθηκε επίσης ο Ουκρανός Πρέσβης στην Κύπρο, Sergii Nizhynskyi, ο οποίος δήλωσε ότι ο περασμένος χειμώνας ήταν ιδιαίτερα δύσκολος για τον ουκρανικό λαό και ότι πρέπει να υπάρξει προετοιμασία για τον επόμενο χειμώνα από τώρα.

Πρόσθεσε ότι πολλές ουκρανικές εταιρείες είναι έτοιμες να συνεργαστούν όχι μόνο με την Κύπρο αλλά και γενικότερα με την Ευρωπαϊκή Ένωση στο ζήτημα της ενέργειας.

Πηγή: ΚΥΠΕ 

Διαβάστε επίσης: Υπουργικό Συμβούλιο: Αυτές τις αποφάσεις προανήγγειλε για τους ΣΥΟΠ ο Πρόεδρος