Οι τράπεζες προσπαθούν να μετακινήσουν την κίνηση από το ταμείο στα ATM.

Του Χρήστου Μιχάλαρου

Πολύ πίσω σε ζητήματα γνώσης αλλά και τραπεζικών πρακτικών φαίνεται ότι είναι οι Κύπριοι πολίτες, παρά το γεγονός ότι η τεχνολογία στις μέρες μας δίνει σημαντικές δυνατότητες και προσφέρει ευκολίες με μειωμένο κόστος για τον κάθε πελάτη τράπεζας.

Η συζήτηση για το ενδεχόμενο κατάργησης των μετρητών ως μέσο πληρωμών στο απώτερο μέλλον, αλλά και η προσπάθεια των τραπεζών να μετακινήσουν τις καθημερινές συναλλαγές από το ταμείο στο ATM κι από εκεί στην ηλεκτρονική τραπεζική, φέρνουν στην επιφάνεια ένα σημαντικό κενό, όχι μόνο στην πληροφόρηση, αλλά και στην χρηματοοικονομική και τραπεζική «παιδεία».

• Διαβάστε ακόμα: Μπορεί η Κύπρος να καταργήσει τα μετρητά;

Μπορεί το διαδίκτυο πλέον να αποτελεί βασικό πυλώνα της καθημερινότητας όλων, με τις νέες γενιές να δυσκολεύονται να αντιληφθούν πώς ήταν η ζωή πριν τα smartphones και το 4G, ωστόσο τα στοιχεία που σχετίζονται με την εφαρμογή αυτού στον τομέα των συναλλαγών, απογοητεύουν.

Κι αυτό την ώρα που στο εξωτερικό και δη στις ευρωπαϊκές χώρες η αυτονόητη χρήση των ηλεκτρονικών συναλλαγών ακόμα και στα πιο απλά ζητήματα, θεωρείται εκ των ων ουκ άνευ.

Τα στοιχεία απογοητεύουν

Όπως προκύπτει από την πρόσφατη ποσοτική έρευνα που διεξήγαγε το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΤΕΠΑΚ) με την εταιρεία ερευνών Insights Market Research (IMR Cyprus), ο χρηματοοικονομικός αναλφαβητισμός «θερίζει», καθώς ποσοστό μικρότερο από το 40% μπορεί να θεωρηθεί ως «χρηματοοικονομικά εγγράμματα» άτομα.

Αξιοσημείωτο είναι και το «χάσμα» που καταγράφεται ανάμεσα στους άντρες και τις γυναίκες, το οποίο φτάνει το εντυπωσιακό 10%, με τους άντρες να προηγούνται.

Σοβαρά συμπεράσματα

Σύμφωνα με τον Επίκουρο Καθηγητή Χρηματοοικονομικών στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΤΕΠΑΚ) Δρ Παναγιώτη Ανδρέου, τα συμπεράσματα (συνοπτικά) προκαλούν εντύπωση:

Πρώτον, το ποσοστό χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού διαμορφώνεται γύρω στο 35% ανάμεσα στους πελάτες των δύο μεγαλύτερων τραπεζών, ενώ ξεπερνά το 50% ανάμεσα σε αυτούς της τρίτης και τέταρτης μεγαλύτερης τράπεζας του τόπου.

Δεύτερον, περίπου το 38% των ερωτηθέντων, είτε δεν έχουν λογαριασμό e-banking, ή δηλώνουν πως έχουν αλλά τον χρησιμοποιούν πολύ σπάνια.

Τρίτον, από αυτούς μόνο το 25% είναι χρηματοοικονομικά εγγράμματα άτομα, δηλαδή το 75% αυτών είναι χρηματοοικονομικά αναλφάβητα άτομα. Η ανάλυση του συνόλου των στοιχείων δείχνει ότι ο χρηματοοικονομικός αλφαβητισμός αυξάνει κατά 60% τις πιθανότητες τα άτομα να χρησιμοποιούν το e-banking σε συχνή βάση.

• Διαβάστε ακόμα: Υπηρεσίες e-bnaking και χρηματοοικονομικός αναλφαβητισμός

Όπως επισημαίνει ο δρ Ανδρέου, ο χρηματοοικονομικός αναλφαβητισμός επηρεάζει σημαντικά και με αρνητικό τρόπο τις αποφάσεις και επιλογές των καταναλωτών στα ζητήματα της καθημερινότητάς τους.

«Τα ευρήματα που σχολιάζονται πιο πάνω φέρνουν στην επιφάνεια ένα ανησυχητικό φαινόμενο που θα πρέπει να προβληματίσει άμεσα τους τραπεζικούς οργανισμούς, την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, τους συνδέσμους καταναλωτών και άλλους θεσμούς», σχολιάζει.

«Χεράκι-χεράκι» στα ATM

Σοβαρό φαινόμενο το οποίο παρατηρείται σε μια σημαντική μερίδα πελατών πελατών είναι η επιμονή για εξυπηρέτηση από το ταμείο του τραπεζικού καταστήματος, ακόμα κι αν αυτό συνεπάγεται ταλαιπωρία, γραφειοκρατία, ορθοστασία και χαμένο χρόνο.

Αν και το μεγαλύτερο ποσοστό των συγκεκριμένων πελατών αποτελείται από άτομα προχωρημένης ηλικίας ή/και κατοίκους της επαρχίας, το πρόβλημα παραμένει, αναγκάζοντας τράπεζες όπως η Ελληνική να προχωρήσουν σε δράσεις για επίλυση του προβλήματος.

Τέτοια είναι ο θεσμός των «Meeters-Greeters», που τέθηκε σε εφαρμογή από τις 15 Ιανουαρίου και θα διαρκέσει μέχρι το τέλος Ιουνίου σε καταστήματα της πρώην Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας.

Επί της ουσίας, υπάλληλοι της τράπεζας έχουν επιφορτιστεί με το καθήκον να αποσυμφορίζουν τις ουρές στα ταμεία, παίρνοντας «χεράκι-χεράκι» τους πελάτες, δείχνοντάς τους την λειτουργία του ATM κι εξηγώντας τους όλες τις διαδικασίες με απλά βήματα. Επιπλέον, λόγω του ότι πολλοί από αυτούς δεν είναι κάτοχοι κάρτας ανάληψης, οι υπάλληλοι φροντίζουν για την έκδοσή της.

Διεκπεραίωση από εκπαιδευμένους εποχιακούς

Αν και η εμπιστοσύνη των συγκεκριμένων πελατών απέναντι στο «απρόσωπο» και «πολύπλοκο» μηχάνημα είναι ελάχιστη, ανώτερες τραπεζικές πηγές που μίλησαν στο Economy Today αναφέρει ότι ο θεσμός έχει ήδη φέρει πολύ θετικά αποτελέσματα.

«Την διαδικασία έχουν αναλάβει 30 νεαροί υπάλληλοι εποχιακής απασχόλησης οι οποίοι  – νέα παιδιά που εκπαιδεύτηκαν ειδικά για τον χειρισμό παραπόνων και εκπαίδευση για την προώθηση της χρήσης των ΑΤΜ (ανάληψη μετρητών με την χρήση κάρτας). Η δράση καλύπτει όλες τις επαρχίες: 11 καταστήματα στην Λευκωσία, 10 Λεμεσό, 1 στην Πάφο και 8 σε Λάρνακα και Αμμόχωστο», αναφέρουν.

Επιπρόσθετα, οι εν λόγω υπάλληλοι προχωρούν και στην επικαιροποίηση των στοιχείων των πελατών που επισκέπτονται τα καταστήματα.

Τα άτομα αυτά είναι τοποθετημένα σε καταστήματα που εξυπηρετούν πελάτες της πρώην ΣΚΤ και σε καταστήματα που λειτουργούν ως Branch in Branch.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μέσω του συγκεκριμένου θεσμού έχει παραγγελθεί το 44% του συνόλου των νέων χρεωστικών καρτών από τις αρχές του έτους.